Skały gipsowe - właściwości i zastosowanie

Głównym składnikiem skał gipsowych jest siarczan (VI) wapnia CaSO4. W przyrodzie występują dwa minerały zawierające ten związek:

- anhydryt o wzorze CaSO4,

- gips krystaliczny lub alabaster o wzorze CaSO4 · 2H2O

CaSO4 · 2H2O - dwuwodny siarczan (VI) wapnia

Gips krystaliczny jest hydratem. Kropka we wzorze oznacza, że do jednej cząsteczki siarczanu (VI) wapnia przyłączone są dwie cząsteczki wody.

Sól zawierającą w sieci krystalicznej cząsteczki wody nazywamy solą uwodnioną lub hydratem.

Woda zawarta w gipsie krystalicznym łatwo się odrywa pod działaniem temperatury i powstaje wtedy gips palony.

Możemy to przedstawić modelowo:

Gips krystaliczny (dwuwody siarczan (VI) wapnia - na jedną cząsteczkę siarczanu (VI) wapnia przypadają dwie cząsteczki wody). Gips palony - półwodny siarczan (VI) wapnia (na jedną cząsteczkę siarczanu (IV) wapnia przypada pół cząsteczki wody).

Proces prażenia gipsu możemy przedstawić za pomocą równania reakcji:

Prażenie gipsu.

Dwie cząsteczki gipsu krystalicznego (dwuwodnego siarczanu (VI) wapnia) pod wpływem temperatury rozkładają się na jedną cząsteczkę gipsu palonego (półwodnego siarczanu (VI) wapnia) i trzy cząsteczki wody.

Gips palony to białe ciało stałe nierozpuszczalne w wodzie. Ten proszek zmieszany z wodą bardzo szybko twardnieje i jest stosowany do usztywniania złamanych kości.

Przyczyną twardnienia gipsu jest proces odwrotny do zachodzącego podczas prażenia.

Gips twardnieje, ponieważ wiąże wodę i przechodzi w gips krystaliczny.

Gips palony (proszek) pod wpływem wody przechodzi w gips krystaliczny (twardą skałę).

Reakcję twardnienia gipsu możemy przedstawić modelowo:

Twardnienie gipsu.

Równanie reakcji twardnienia gipsu:

Twardnienie gipsu.

Jedna cząsteczka gipsu palonego (półwodnego siarczanu (VI) wapnia) reaguje z trzema cząsteczkami wody i powstają dwie cząsteczki gipsu krystalicznego (dwuwodnego siarczanu (VI) wapnia).

Skały gipsowe występują na Dolnym Śląsku, w Kłodawie, dolinie Nidy, Wieliczce i Bochni.

Zastosowanie:

Alabaster stosowany jest do wyrobu przedmiotów ozdobnych.

Gips stosowany jest w medycynie, jako materiał na formy odlewnicze i rzeźby oraz w przemyśle papierniczym i budowlanym.

Wybierz szkołę

Szkoła

Ten portal korzysta z plików cookies w celu umożliwienia pełnego korzystania z funkcjonalności serwisu, dopasowania reklam oraz zbierania anonimowych statystyk. Obsługę cookies możesz wyłączyć w ustawieniach Twojej przeglądarki internetowej. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

Zamknij