Opracowania.pl PLUS:
Zaloguj się żeby dostać więcej
Jesteś tutaj: Chemia » Gimnazjum » Powietrze » Zanieczyszczenia powietrza

Zanieczyszczenia powietrza

W powietrzu atmosferycznym znajdują się różne zanieczyszczenia pochodzenia naturalnego i antropogenicznego (czyli wytworzone przez człowieka).

Źródła zanieczyszczeń powietrza. Naturalne: wybuchy wulkanów, pożary, wywiewanie gleb, rozkład materii organicznej. Wytworzone przez człowieka: spalanie różnych substancji, m.in. paliw: węgla, benzyny, ropy naftowej, drewna, gazu, procesy przemysłowe, składowanie i utylizacja śmieci.Rodzaje zanieczyszczeń powietrza. Stałe: pyły (popiół, pyły metali ciężkich, pyły radioaktywne), pyłki roślin, zarodniki grzybów i roślin. Gazowe: związki siarki (tlenki siarki, siarkowodów), związki azotu (tlenki azotu, amoniak), tlenki węgla, fluor, chlor, brom, jod (ich związki z wodorem, freony), związki metaloorganiczne (związki ołowiu, rtęci), węglowodory (metan).Wpływ zanieczyszczeń powietrza na organizmy. Bezpośredni: zakłócenia w przebiegu podstawowych czynności życiowych; zmiany w budowie całych organizmów, ich narządów lub komórek. Pośredni (przekształcanie siedlisk i podłoży): dziura ozonowa, efekt cieplarniany, kwaśne deszcze, smog.

Poza niekorzystnym wpływem na organizmy, zanieczyszczenia powodują również bezpośrednie straty gospodarcze, przyspieszając korozję metali, niszczenie budynków i urządzeń, obniżając plony roślin uprawnych czy wywołując choroby ludzi i zwierząt hodowlanych.

Dziura ozonowa

W górnej części atmosfery (na wysokości od 15 do 30 km) znajduje się ozono-sfera, czyli warstwa ozonu. Cząsteczka ozonu zbudowana jest z trzech atomów tlenu.

Ozon posiada zdolność pochłaniania promieniowania ultrafioletowego, które przybywa do nas z kosmosu. Przetwarza on to promieniowanie na energię cieplną.

Warstwa ozonowa jest niszczona przez freony, czyli związki organiczne zawierające chlor i fluor, wykorzystywane w lodówkach, a także jako rozpylacze w aerozolach.

Freon pod działaniem promieniowania ultrafioletowego ulega rozpadowi. Uwalnia się wtedy chlor, który atakuje ozon odrywając od niego jeden atom tlenu. Cząsteczka zbudowana z dwóch atomów tlenu nie ma właściwości pochłaniania promieni ultrafioletowych.

Mimo że produkcja freonów jest bardzo ograniczona, to wyprodukowane wcześniej freony zniszczyły w niektórych miejscach warstwę ozonową. Miejsca w warstwie ozonowej, w których nie ma ozonu lub jest go bardzo mało nazywamy dziurami ozonowymi. Przez te dziury promienie ultrafioletowe docierają do powierzchni Ziemi.

Ozon występuje również przy powierzchni Ziemi, ale jest szkodliwy. Reaguje on z innymi związkami tworząc kwasy, jego nadmiar w powietrzu uszkadza układ oddechowy ludzi i zwierząt, a także tkanki roślin.

Dziura ozonowa. Promieniowanie dla nas dobre, promieniowanie dla nas złe, warstwa ozonu, dziura ozonowa (brak warstwy ozonu), powierzchnia Ziemi.

Wynika z tego, że ozon w zależności od miejsca w atmosferze jest albo zbawienny, albo szkodliwy dla życia naszej planety.

Skutki nadmiernego promieniowania ultrafioletowego

a) dla człowieka

- wzrost zachorowalności na raka skóry

- choroby oczu

- osłabienie odporności organizmu na zakażenia chorobami wirusowymi i pasożytniczymi

- przyspieszenie procesów starzenia się skóry

b) dla przyrody

- niszczenie chlorofilu zamieniającego promieniowanie świetlne na energię chemiczną

- zmiany klimatyczne

- pogorszenie jakości zbóż i roślin uprawnych

Efekt cieplarniany

Część promieni słonecznych pochłaniana jest przez Ziemię, a część odbija się w postaci promieniowania podczerwonego.

Duża zawartość dwutlenku węgla w powietrzu działa jak szyba w szklarni - wpuszcza promieniowanie słoneczne, ale nie wypuszcza promieniowania odbitego, przez co zatrzymuje ciepło przy Ziemi. To zjawisko nazywamy efektem cieplarnianym i powoduje ono wzrost średniej temperatury. Może to prowadzić do zmian w klimacie, a tym samym do powodzi (topnienie lodowców) i susz (szybsze odparowywanie wody).

Kwaśne deszcze

Podczas spalania różnych substancji do atmosfery dostają się tlenki pierwiastków, z których zbudowane są te substancje. W czasie opadów atmosferycznych niektóre tlenki znajdujące się w powietrzu reagują z wodą tworząc nowe substancje chemiczne zwane kwasami. Deszcze zawierające te kwasy nazywamy kwaśnymi deszczami.

Kwaśne deszcze. Ditlenek węgla, niektóre tlenki azotu, tlenki siarki, woda, kwas, chmura, kwaśny deszcz, powierzchnia Ziemi.

Szkodliwe działanie kwaśnych opadów:

- zakwaszenie wód i gleb

- niszczenie świata roślin

- szkodliwy wpływ na życie ludzi

- niszczenie materiałów budowlanych

- korozja metali i stopów

Smog

We mgle rozpuszczają się dymy i spaliny, które zawierają trujące substancje.

Dym i spaliny zmieszane z mgłą tworzą smog, który jest zjawiskiem charakterystycznym dla dużych miast. Tworzy się on przede wszystkim przez rozpuszczenie we mgle zanieczyszczeń pochodzących ze spalania węgla, ropy naftowej i substancji ropopochodnych, czyli dwutlenku siarki, tlenku węgla i sadzy.

Smog powoduje między innymi podrażnienie dróg oddechowych i oczu, uszkodzenia drzew iglastych, rozkład piaskowców i materiałów gumowych.

Niektóre sposoby zmniejszania zanieczyszczeń powietrza

- rezygnacja z technologii silnie zanieczyszczających powietrze,

- montowanie na kominach filtrów,

- stosowanie benzyny bezołowiowej,

- odsiarczanie spalanego węgla,

- oszczędzanie energii uzyskiwanej z paliw kopalnych,

- ograniczenie stosowania aerozoli zawierających freony,

- wprowadzenie skutecznych środków administracyjno-prawnych (opłaty, kary),

- wprowadzenie zakazu spalania śmieci,

- sadzenie pasów zieleni jako stref ochronnych.

Wybierz szkołę

Szkoła

Ostatnio oglądane

Ostatnio oglądane
Na swoich stronach GRUPA INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp.k. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies. Zamknij